Τι έλαβαν οι χρήστες στην Ουκρανία
Η Κυριακή βράδυ έγινε άγχος για πολλούς κατοίκους του Κιέβου. Η κρατική εφαρμογή που προειδοποιεί για αεροπορικές επιδρομές άρχισε να στέλνει ειδοποιήσεις που δεν ανταποκρίνονταν σε καμία πραγματική απειλή. Η πολεμική αεροπορία της Ουκρανίας ανακοίνωσε ότι οι συναγερμοί μιλούσαν για ραδιενέργεια, χημικές επιθέσεις και μάχες στους δρόμους της πρωτεύουσας και άλλων περιοχών.
Το BBC, όπως το μεταφέρει το in.gr, δίνει το χρονολόγιο. Γύρω στις 22:47 τοπική ώρα, που είναι και ώρα Ελλάδας, εμφανίστηκε κόκκινος συναγερμός σε όλη τη χώρα. Ακολούθησε προειδοποίηση για κίνδυνο από ραδιενέργεια στο Κίεβο. Στις 22:48 ήρθε μήνυμα στα ρωσικά για πυρηνικό συναγερμό και τον Ορέσνικ που «πετάει». Στις 22:49 έφτασαν ειδοποιήσεις για χημική απειλή και για οδομαχίες. Στις 23:53 στάλθηκαν μηνύματα λήξης για κάθε υποτιθέμενη απειλή.
Ένα από τα μηνύματα έκανε λόγο για τον βαλλιστικό πύραυλο Oreshnik. Το in.gr, επικαλούμενο το Reuters, τον περιγράφει ως νέο ρωσικό πύραυλο που μεταφέρει συμβατικές ή πυρηνικές κεφαλές και που η ουκρανική αεράμυνα υποτίθεται ότι δεν μπορεί να καταρρίψει. Το Techgear.gr γράφει ότι τα μηνύματα έφτασαν σε εκατομμύρια χρήστες και ότι δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έσπευσαν στα καταφύγια. Το στοιχείο αυτό το αναφέρει μόνο αυτή η πηγή.
Η πολεμική αεροπορία έδωσε δημόσια εξηγήσεις στο Telegram. Έγραψε ότι η εφαρμογή «φαίνεται πως δέχτηκε εχθρική παρέμβαση» και κάλεσε τον κόσμο να ηρεμήσει, διαβεβαιώνοντας ότι «Δεν υπάρχει κίνδυνος από ραδιενέργεια!»
Η αντίδραση των αρχών και το χτύπημα στη Ρωσία
Το ουκρανικό υπουργείο Ψηφιακού Μετασχηματισμού δήλωσε ότι η εφαρμογή ήταν εκτός λειτουργίας. Τα υπόλοιπα μέσα ειδοποίησης του κοινού και οι σειρήνες δούλευαν κανονικά, όπως μεταδίδει το in.gr. Το Techgear.gr προσθέτει ότι το υπουργείο ανέστειλε τη λειτουργία του λογισμικού και συμβούλεψε τους πολίτες να αγνοήσουν τα μηνύματα και να μην πατήσουν συνδέσμους, καθώς θα μπορούσαν να οδηγούν σε σελίδες phishing, δηλαδή σελίδες που παγιδεύουν προσωπικά δεδομένα. Αργότερα η δυσλειτουργία αποκαταστάθηκε, σημειώνει το in.gr.
Λίγες ώρες μετά, το πρόβλημα εμφανίστηκε και στη Ρωσία. Το TASS μετέδωσε, επικαλούμενο το ρωσικό υπουργείο Εκτάκτων Αναγκών, ότι η εφαρμογή του για κινητά δέχθηκε μαζική επίθεση τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας και διέδωσε ψευδείς πληροφορίες. Το Techgear.gr γράφει ότι ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ επιβεβαίωσε τις επιθέσεις. Όπως μεταφέρει η ίδια πηγή, ο Πεσκόφ είπε ότι οι ρωσικές υπηρεσίες δέχονται συνεχή ψηφιακή πίεση, με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που ψάχνουν αδυναμίες στον κώδικα.
Το BBC, όπως το παραθέτει το in.gr, γράφει ότι μια ουκρανική ομάδα κυβερνοκατασκοπείας ισχυρίστηκε ότι στάλθηκαν στη Ρωσία ψευδείς προειδοποιήσεις για πυρηνικά πλήγματα. Λίγα άλλα είναι γνωστά για αυτές τις ειδοποιήσεις.
Ποιος ευθύνεται και τι διδάσκει η υπόθεση
Οι πηγές δεν συμφωνούν σε όλα. Το Techgear.gr αναφέρει ότι την ευθύνη ανέλαβε η ρωσόφωνη ομάδα Hitcore μέσω καναλιών στο Telegram. Οι ουκρανικές αρχές, γράφει, διατηρούν επιφυλάξεις για την ταυτότητα των δραστών. Το in.gr σημειώνει ότι δεν ήταν άμεσα σαφές αν τα δύο περιστατικά συνδέονται και ότι δεν επιβεβαιώθηκε αν η Ρωσία δέχθηκε ουκρανικά αντίποινα.
Σύμφωνα με το BBC, ο Ουκρανός βουλευτής Ολεξάντρ Μερέζκο δεν επιβεβαίωσε ούτε διέψευσε ότι η Ουκρανία βρίσκεται πίσω από την επίθεση στη Ρωσία. Είπε πάντως ότι θεωρεί πιθανό πως η Ρωσία ευθύνεται για το χτύπημα στην ουκρανική εφαρμογή, αφού οι προειδοποιήσεις γράφτηκαν στα ρωσικά και όχι στα ουκρανικά.
Το Techgear.gr μιλά για πρόσβαση των εισβολέων στα κλειδιά API του backend, δηλαδή του κεντρικού συστήματος της εφαρμογής. Έτσι μπορούσαν να στέλνουν μαζικά push notifications. Τα μηνύματα ήταν σε ουκρανικά, αγγλικά και ρωσικά και περιείχαν εμφανή λάθη.
Για τους αναγνώστες στην Ελλάδα, το Techgear.gr επισημαίνει ότι το ελληνικό 112 στηρίζεται στο Cell Broadcast. Η τεχνολογία αυτή δεν χρειάζεται διαδίκτυο ή εφαρμογή. Στέλνει το μήνυμα από τις κεραίες σε όλες τις συσκευές της περιοχής. Κατά την ίδια πηγή, μια τέτοια επίθεση από άλλη χώρα θα ήταν σχεδόν αδύνατη τεχνικά.
